Woonzorgzones: een nieuwe benadering van het traditionele ruimtelijk organisatorische model van zorgverstrekking

Vlaanderen veroudert. In 2010 zal 23,7% ouder zijn dan 65 jaar, in 2030 33,5%. Daarnaast zijn er heel wat andere personen, zoals mensen met een handicap, ex-psychiatrische patiënten, mensen met chronische zorgbehoeften,… die ook om zorg vragen, ongeacht hun leeftijd. Een herziening van het traditionele intramuros model voor de ruimtelijke organisatie van zorgverstrekking dringt zich op. Na de woonzorgcentra, een RVT (rust- en verzorgingstehuis) of een tehuis voor personen met een handicap dat ook in de buurt zijn dienstverlening aanbiedt, wordt nu een stap verder gezet met de ontwikkeling van ‘woonzorgzones’. Het wordt al eens een geëxplodeerd woonzorgcentrum genoemd omdat zorgbehoevenden in aangepaste woningen wonen naast mensen die geen zorg behoeven in een doorsnee wijk. In de wijk bevindt zich een zorgkruispunt waar de bewoners terecht kunnen voor hun zorgbehoeften. Het basisprincipe is de zorg onder de mensen te brengen.

Woonzorgzones: een zorgvriendelijke ruimtelijke ordening en mobiliteit

Een woonzorgzone telt doorgaans tussen de 6000 en 12000 inwoners en impliceert de aanwezigheid van een kernzone met een centraal dienstenaanbod. In die kern is er ook een minimale aanwezigheid van andere cruciale diensten (winkels, postpunt, dokter, apotheek,…) en een sterke concentratie van aanpasbare en/of aangepaste woningen of wooncomplexen met een zorgaanbod. Deze voorzieningen zijn ruimtelijk verbonden met een zeer toegankelijk publiek domein. De woonzorgzone wordt aangestuurd door de lokale overheid die een dienstverlening stimuleert die ruimer is dan enkel een zorgaanbod. De uitbreiding van diverse woonformules en diensten gaat hand in hand met een ruimere omgeving die aangepast en toegankelijk is. Bij de ontwikkeling van dit concept speelt het ruimtelijke ordeningsaspect bijgevolg een belangrijke rol. Ook de koppeling met het mobiliteitsaspect, o.a. in de zin van een aangepast toegankelijk vervoersysteem mag hierbij niet uit het oog worden verloren.