User login
Fase 3 (Voor)ontwerp
In deze fase wordt de projectdefinitie (fase 2) concreet gemaakt en vastgelegd in een programma van eisen.
Dit programma van eisen geeft aan wat de ontwerpers zullen moeten uitwerken, met welke randvoorwaarden m.b.t. duurzaamheid zij rekening moeten houden, wat de verwachtingen zijn van de opdrachtgever, op welke knelpunten het ontwerp een oplossing moet voor vinden, aan welke criteria de ontwerper moet voldoen en volgens welke procedure de ontwerper wordt gekozen. Kortom: er worden garanties gevraagd opdat het ontwerpteam daadwerkelijk vanuit een duurzame visie en met voldoende knowhow een creatief en duurzaam ontwerp zal afleveren. In de NGO-leidraad worden belangrijke principes opgesomd die in een duurzaam programma van eisen kunnen worden vastgelegd. Ontwerpend onderzoek is een goede methodiek om tot dit programma van eisen te komen. Een sterk masterplan kan, naast het identificeren van duurzame structuren en netwerken, belangrijke aandachtspunten voor duurzaamheid oplijsten. Bij voorkeur worden in een masterplan ook meerdere scenario's onderzocht, zodat keuzes kunnen worden gemaakt en minimumcriteria duidelijk naar voren komen. Maar daarna stelt zich eveneens de vraag welke randvoorwaarden men daadwerkelijk vastlegt en met welke instrumenten het eigenlijke ontwerp of de ontwikkeling wordt geconditioneerd. Dwingende criteria kunnen worden opgelegd door middel van een RUP, een raamovereenkomst, convenanten tussen actoren, een bestek voor ontwerpers,… Een ander spoor is een generieke verkavelingsverordening of bouwverordening,… Minder dwingend, maar richtinggevend zijn bijv. een beeldkwaliteitsplan, een kwaliteitsprogramma,… Impactstudies zijn goede instrumenten om voorontwerpen, of beter nog: meerdere scenario's binnen een voorontwerp, op hun duurzaamheid te toetsen. We denken dan aan een MER, MOBER, een energie- en waterstudie, de lezing van de ruimtelijk-fysieke structuur en morfologie via Space Syntax en Spacemate. Ook een definitief ontwerp wordt bij voorkeur nog eens getoetst met deze methodiek. Impactstudies bewijzen ook hun nut bij verkavelings- en bouwaanvragen. Het eigenlijke ontwerpproces moet dus worden opgevat als een cyclisch gebeuren waarbij duurzaamheid voortdurend wordt getoetst bij experts, sleutelfiguren en bewoners. De toepassing van duurzaamheidsprincipes op een specifieke site is telkens een complexe opdracht, waarbij telkens opnieuw keuzes moeten worden gemaakt. Prioriteitenbepaling en kwaliteitsbewaking zijn dus belangrijke sleutelwoorden.
U kan tips vinden over